Alle Tweets
Vorige:
Volgende:
trouwringen

3.43 Wat is er zo christelijk aan het huwelijk?

Sacramenten

God is de oorsprong van alle menselijke liefde, ook die tussen een man en een vrouw die met elkaar willen trouwen. Het bijzondere van het huwelijk tussen een gedoopte man en een gedoopte vrouw is dat Jezus een heel speciale plaats heeft in hun band voor elkaar: daarom heeft Hij het tot een sacrament verheven.

Het huwelijk heeft drie wezenlijke elementen:
1) de huwelijkspartners vormen samen een eenheid;
2) het huwelijk is voor je hele verdere leven, en kan niet ontbonden worden (Mar 10,9)Mar 10,9:  ‘Dus: wat God heeft verbonden, moet de mens niet scheiden.’;
3) uit een huwelijk kunnen kinderen voortkomen, volgens Gods opdracht om vruchtbaar te zijn (Gen 1,28)Gen 1,28: God zegende hen, en God sprak tot hen: ‘Wees vruchtbaar en word talrijk; bevolk de aarde en onderwerp haar; heers over de vissen van de zee, over de vogels van de lucht, en over al het gedierte dat over de grond kruipt.’.

> Lees meer in het boek

Het christelijk huwelijk is van nature één, onontbindbaar en staat open voor kinderen. Door Jezus is het tussen gedoopten een sacrament.

Uit de Wijsheid van de Kerk

Waartoe heeft God het Huwelijk ingesteld?

De huwelijksgemeenschap van man en vrouw, door de Schepper gegrondvest en van eigen wetten voorzien, is van nature gericht op de gemeenschap en het welzijn van de echtgenoten, en op het voortbrengen en opvoeden van kinderen. De huwelijksgemeenschap is volgens het oorspronkelijke plan van God onontbindbaar, zoals Jezus Christus bevestigt: "Wat God heeft verbonden heeft, mag een mens niet scheiden" (Mc. 10, 9). [CCKK 338]

Wat leert het Oude Testament over het Huwelijk?

God helpt zijn volk, vooral door de pedagogie van de wet en de profeten, tot het volwassen besef te komen van de eenheid en onontbindbaarheid van het Huwelijk. Het huwelijksverbond van God met Israël is voorbereiding en voorafbeelding van het nieuwe Verbond dat de Zoon van God, Jezus Christus, gesloten heeft met zijn bruid, de Kerk. [CCKK 340]

Wat is het nieuwe dat door Christus aan het Huwelijk is geschonken?

Jezus Christus heeft niet alleen de door God gewilde oorspronkelijke ordening hersteld, maar Hij geeft ook de genade, het Huwelijk te beleven in de nieuwe waardigheid van Sacrament, die het teken is van zijn huwelijksliefde voor de Kerk: "Mannen hebt uw vrouwen lief, zoals Christus de Kerk heeft liefgehad" (Ef. 5, 25). [CCKK 341]

Wat is vereist wanneer één van beide echtgenoten niet katholiek is?

Om geoorloofd te zijn hebben gemengde Huwelijken (Huwelijken tussen een katholiek en een gedoopte niet-katholiek) de toestemming nodig van het kerkelijke gezag. Huwelijken met een verschil in eredienst (tussen een katholiek en een niet gedoopte) hebben om geldig te zijn een dispensatie nodig. In alle gevallen is het een vereiste dat de echtgenoten de erkenning van de doeleinden en van de wezenlijke eigenschappen van het Huwelijk niet uitsluiten, en dat de katholieke partij de verplichtingen bevestigt, waarvan ook de andere partij op de hoogte moet zijn, om het geloof te bewaren en het Doopsel en de katholieke opvoeding van de kinderen te waarborgen. [CCKK 345]

Waarom heeft God man en vrouw voor elkaar bestemd?

God heeft man en vrouw voor elkaar bestemd opdat zij ‘niet meer twee, maar een’ zijn (Mt. 19, 6): op die manier moeten ze de liefde leven, vruchtbaar zijn en zo een teken voor God zelf worden, die niets dan overstromende liefde is. [Youcat 260]

Wat is nodig voor een christelijk-sacramenteel Huwelijk?

Voor een sacramenteel Huwelijk zijn drie elementen onontbeerlijk:

  1. het jawoord in vrijheid,
  2. de instemming met een levenslange, exclusieve verbintenis en
  3. openstaan voor kinderen.

Het diepste in een christelijk huwelijk is dat het paar weet: wij zijn een levende afbeelding van de liefde tussen Christus en de Kerk.

De eis van eenheid en onontbindbaarheid richtte zich in eerste instantie tegen de polygamie, door het Christendom beschouwd als een fundamentele overtreding tegen de liefde en de mensenrechten, en ook tegen wat je ‘successieve polygamie’ zou kunnen noemen: een gevolg van vrijblijvende liefdesrelaties die niet meer tot een groot, onomkeerbaar ‘ja’ komen. De eis van huwelijkstrouw houdt in de bereidheid tot een levenslange verbintenis die liefdesrelaties naast het huwelijk uitsluit.

De eis van bereidheid tot vruchtbaarheid betekent dat een christelijk echtpaar openstaat voor de kinderen die God het wil schenken. Paren die kinderloos blijven, zijn door God geroepen op een andere manier ‘vruchtbaar’ te worden. Een huwelijk waarin één van die elementen bij de huwelijkssluiting is uitgesloten, komt niet tot stand. [Youcat 262]

Waarom is het huwelijk onontbindbaar?

Het huwelijk is in drieërlei zin onontbindbaar. Ten eerste omdat het ontspringt aan het wezen van de liefde om zich zonder voorbehoud aan elkaar te geven; ten tweede omdat het een afbeelding is van de onvoorwaardelijke trouw van God aan zijn schepping; en ten derde is het onontbindbaar omdat het een afbeelding is van de overgave van Christus aan zijn kerk, die ging tot de dood aan het kruis.

In een tijd waarin soms wel 50 procent van alle huwelijken op een scheiding uitloopt, is ieder huwelijk dat standhoudt, een groot teken – uiteindelijk voor God. Op deze aarde waar zoveel relatief is, moeten mensen geloven in een God, die absoluut is. Daarom is alles wat niet relatief is, zo belangrijk: iemand die absoluut de waarheid zegt of absoluut trouw is. Absolute trouw in het huwelijk is niet zozeer een menselijke prestatie, maar getuigt van de trouw van God, die er ook nog is als wij Hem in ieder opzicht verraden en vergeten. Kerkelijk trouwen betekent: meer vertrouwen op Gods hulp dan op je eigen voorraad aan liefde. [Youcat 263]

Zijn alle mensen geroepen tot het huwelijk?

Niet iedereen is geroepen tot het huwelijk. Ook mensen die alleen leven, kunnen een vervuld leven hebben. Sommigen van hen toont Jezus een bijzondere weg; Hij nodigt hen uit ‘met het oog op het koninkrijk van de hemel’ (Mt. 19, 12) een leven zonder huwelijk te leiden.

Veel mensen die alleen leven, gaan gebukt onder hun eenzaamheid en zien het alleen als een gebrek en nadeel. Maar een mens die niet hoeft te zorgen voor een partner of een gezin, heeft ook veel vrijheid en onafhankelijkheid, en tijd om zinvolle en belangrijke dingen te doen waar gehuwden vaak niet aan toekomen. Misschien is het Gods wil dat hij zich bekommert om mensen die verder niemand hebben om voor hen te zorgen. Niet zelden roept God zo iemand zelfs om echt dicht bij Hem te leven. Dat is het geval wanneer je het verlangen voelt ‘met het oog op het koninkrijk van de hemel’ aan een partner te verzaken. Roeping mag in het christendom echter nooit betekenen dat je het huwelijk of de seksualiteit veracht. Vrijwillig celibaat kan alleen in en uit liefde worden geleefd, als een machtig teken dat God boven alles gaat. De celibatair ziet af van een seksuele relatie, maar niet van liefde; hij gaat vol verlangen Christus, de komende bruidegom (Mt. 25, 6), tegemoet. [Youcat 265]

Hoe wordt het kerkelijke huwelijk gevierd?

De huwelijkssluiting moet als regel publiekelijk plaatsvinden. Het bruidspaar wordt gevraagd naar hun instemming met het huwelijk. De priester of diaken zegent de ringen. Bruid en bruidegom wisselen de ringen uit en beloven elkaar ‘trouw in goede en kwade dagen, in gezondheid en ziekte, tot de dood ons scheidt’ en leggen de volgende gelofte af: ‘Ik wil je liefhebben, achten en eren, alle dagen van mijn leven.’ De celebrant bevestigt het huwelijk en geeft de zegen.

Met de volgende woorden vraagt de Kerk in de huwelijksritus eerst aan de bruidegom, dan aan de bruid. Celebrant: 'Ik vraag u: u bent hierheen gekomen om met uw bruid N./uw bruidegom N. te trouwen. Doet u dit uit vrije wil en met volle instemming van uw hart?' Bruidegom en bruid: ‘Ja.’ Celebrant: ‘Bent u bereid uw vrouw/man lief te hebben en te waarderen alle dagen van haar/zijn leven?' Bruidegom en bruid: ‘Ja.’

De volgende vragen richt de celebrant tot bruid als bruidegom samen.
Celebrant: ‘Bent u bereid kinderen als geschenk uit Gods hand te aanvaarden, hen in uw liefde te laten delen en hen in de geest van Christus en zijn Kerk op te voeden?’ Bruidegom en bruid: ‘Ja.’  Celebrant: 'Bent u beiden bereid als christelijk echtpaar medeverantwoordelijkheid voor de Kerk en de wereld te nemen?' Bruidegom en bruid: ‘Ja.’ [Youcat 266]

Mogen huwelijkspartners in geval van een onoverkomelijk conflict scheiden?

De Kerk heeft grote eerbied voor het vermogen van mensen om een belofte te houden en zich in levenslange trouw te binden. Ze neemt de mensen op hun woord. Ieder huwelijk kan door crisis bedreigd raken. Het gesprek, het (gemeenschappelijke) gebed, soms ook therapeutische hulp kunnen dan een uitweg bieden. Vooral de herinnering aan het feit dat er bij een sacramenteel huwelijk altijd nog een derde bondgenoot is, Christus, kan de hoop altijd weer aanwakkeren. Iemand voor wie het huwelijk ondraaglijk geworden is, of die zelfs aan psychisch of fysiek geweld blootgesteld is, mag scheiden. Dat noemt men ‘scheiding van tafel en bed’, waarvan de Kerk op de hoogte moet worden gesteld. Ook als in deze gevallen de levensgemeenschap verbroken is, blijft het huwelijk geldig.

Er zijn ook gevallen waarin de huwelijkscrisis terug te voeren is op het feit dat de partners of een van beide partners op het tijdstip van de huwelijksvoltrekking niet in staat waren tot een huwelijk of niet volledig instemden met het huwelijk. Dan is het huwelijk in juridische zin ongeldig. In zulke gevallen kan een nietigverklaring worden aangevraagd bij de bisschoppelijke rechtbank. [Youcat 269]